17 BESES AKONG INIWAN NG ASAWA KONG PILOTO SA ARAW NG AMING CIVIL WEDDING REGISTRATION DAHIL SA 25-ANYOS NIYANG ESTUDYANTE! SA IKALABIMPITONG PAGKAKATAON, MAY MATAAS AKONG LAGNAT PERO INIWAN PA RIN NIYA AKO SA PARKING LOT PARA IHATID ANG BABAE. HINDI AKO UMIYAK O NAGMAKAAWA. SA HALIP, NAG-RESIGN AKO AT BINUKSAN ANG ISANG EMAIL MULA SA AIR FRANCE. HINDI NIYA ALAM NA ANG SUSUNOD KONG DESTINASYON AY PARIS!

17 BESES AKONG INIWAN NG ASAWA KONG PILOTO SA ARAW NG AMING CIVIL WEDDING REGISTRATION DAHIL SA 25-ANYOS NIYANG ESTUDYANTE! SA IKALABIMPITONG PAGKAKATAON, MAY MATAAS AKONG LAGNAT PERO INIWAN PA RIN NIYA AKO SA PARKING LOT PARA IHATID ANG BABAE. HINDI AKO UMIYAK O NAGMAKAAWA. SA HALIP, NAG-RESIGN AKO AT BINUKSAN ANG ISANG EMAIL MULA SA AIR FRANCE. HINDI NIYA ALAM NA ANG SUSUNOD KONG DESTINASYON AY PARIS!
Ako si Andrea Santos, 30 taong gulang, at pitong taon nang flight attendant sa isang kilalang airline sa Pilipinas.
Ang asawa ko ay si Captain Adrian Reyes, isa sa pinakabatang senior pilot sa aming kompanya.
Walong taon kaming nagmahalan.
Tatlong taon na ang nakalipas mula nang ikasal kami sa isang engrandeng seremonya sa Tagaytay.
Pero may isang masakit na katotohanan.
HINDI PA RIN LEGAL NA NAKAREHISTRO ANG AMING KASAL!
Dahil sa isang babae.
Si Sofia Mendoza, 25 taong gulang, dating trainee pilot ni Adrian.
Sa unang appointment namin sa Local Civil Registry, hindi dumating si Adrian dahil may emergency training daw si Sofia.
Sa pangalawa, magkasama na kami sa sasakyan nang tumawag ang babae.
“Sir Adrian, natatakot po ako. Kailangan ko kayo!”
Agad niyang inikot ang manibela at ibinaba ako sa gilid ng kalsada sa Pasay.
“Mag-Grab ka na lang, Andrea. Mas kailangan niya ako ngayon.”
Paulit-ulit itong nangyari.
Hanggang umabot sa LABIMPITONG BESES.
Noong araw na iyon, ipinagdiriwang ng airline ang ika-1,000 matagumpay na commercial flight ni Adrian sa isang mamahaling restaurant sa Pasay City.
May mataas akong lagnat pero dumalo pa rin ako.
Habang pinipilit akong uminom ng alak ng isang senior executive, abala naman si Adrian sa pag-aasikaso kay Sofia.
“Sir, ang sarap nito!” masayang sabi ng babae.
“Dahan-dahan ka sa pagkain,” malambing na sagot ng asawa ko.
Samantalang ako, halos hindi na makatayo sa pagkahilo.
Pagkatapos ng selebrasyon, inilabas ko ang envelope na may marriage registration documents.
“Adrian, may appointment tayo ngayong hapon.”
Pero hindi niya ako pinansin.
Sa parking lot, akmang sasakay na ako nang harangan niya ang pinto.
“Andrea, huwag ka munang sumakay. Naparami ang inom ni Sofia. Ihahatid ko muna siya sa condo.”
“Paano ang appointment natin?”
Napabuntong-hininga siya.
“PWEDE NAMAN SA IBANG ARAW! HINDI NAMAN MAWAWALA ANG OPISINA!”
Maingat niyang pinaupo si Sofia sa front passenger seat.
Inayos ang seat belt nito at isinara ang bintana para hindi malamigan.
Napangiti ako nang mapait.
Kapag ako ang nakainom, lagi niyang binubuksan ang bintana dahil ayaw niya sa amoy ng alak.
Pero para kay Sofia, kaya pala niyang maging maalaga.
“Umuwi ka na lang mag-isa,” sabi niya.
“Sige. Ingatan mo siya,” kalmado kong sagot.
Umalis sila.
Naiwan akong nanginginig sa lagnat sa ilalim ng matinding init.
Makalipas ang isang oras, dumiretso ako sa opisina ng airline.
“Sir Roberto, gusto ko na pong mag-resign.”
Nagulat ang manager ko.
“Andrea? Seven consecutive years kang Outstanding Cabin Crew! Sigurado ka?”
Tumango ako.
“May bago na po akong pupuntahan.”
Kinagabihan, habang abala si Adrian kay Sofia, binuksan ko ang isang matagal ko nang tinanggihang email.
MULA ITO SA AIR FRANCE.
Isang oportunidad sa Paris na paulit-ulit kong isinakripisyo para sa asawa ko.
Pero ngayong gabi, nakatitig ako sa dalawang salitang nasa screen…
AT SA WAKAS, HANDA NA AKONG PUMILI PARA SA SARILI KO.
OFFER CONFIRMED.
Iyon ang dalawang salitang nasa email.
Isang posisyon bilang cabin crew training specialist sa Paris ang naghihintay sa akin. Kailangan ko na lamang kumpletuhin ang kontrata, medical clearance at mga dokumentong kailangan para makapagtrabaho sa France.
Matagal ko nang gustong tanggapin ang pagkakataong iyon.
Tatlong beses akong inimbitahang mag-apply sa international training program. Tatlong beses ko ring ipinagpaliban dahil ayaw ni Adrian na magkalayo kami.
Ngunit ngayong gabi, habang nilalagnat at mag-isang nakaupo sa sala, sinagot ko ang email.
I accept.
Pagkatapos ay tumawag ako sa kaibigan kong si Mia.
“Best, puwede ba akong makituloy sa iyo?”
“Bakit? Nasaan si Adrian?”
“Kasama si Sofia.”
Sandaling natahimik si Mia.
Pagkatapos ay sinabi niya ang mga salitang matagal ko nang kailangang marinig.
“Halika rito. Ako ang mag-aalaga sa iyo.”
KINABUKASAN, NAGISING AKO SA BAHAY NI MIA.
Dinala niya ako sa doktor dahil hindi pa rin bumababa ang lagnat ko.
Habang nagpapahinga ako, sunod-sunod ang mensahe ni Adrian.
Nasaan ang puti kong uniform?
Andrea, bakit walang almusal?
May flight ako bukas. Pakihanda ang gamit ko.
Wala ni isang tanong kung kumusta na ang pakiramdam ko.
Sa huling mensahe, sumagot ako.
Adrian, maghanda ka na ng sarili mong gamit. Hindi na ako uuwi.
Pagkalipas ng ilang segundo, tumawag siya.
“Anong kalokohan ito?”
“Hindi ito kalokohan. Aalis na ako.”
“Saan?”
“Paris.”
Tumawa siya.
“Hindi ka aalis nang hindi ko pinapayagan.”
Napapikit ako.
“Adrian, hindi kita hinihingan ng permiso.”
MAKALIPAS ANG TATLONG ARAW, DUMATING SI ADRIAN SA BAHAY NI MIA.
May dala siyang bulaklak.
“Andrea, umuwi ka na. Hindi magandang tingnan na nakikitira ang asawa ng isang senior pilot.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Reputasyon mo pa rin ang iniisip mo?”
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”
“Kung ganoon, sabihin mo sa akin kung bakit labingpitong beses mo akong iniwan.”
Napabuntong-hininga siya.
“Si Sofia kasi, bata pa. Marami pa siyang kailangang matutunan.”
“Dalawampu't lima na siya, Adrian. Hindi siya batang kailangang ihatid mo sa bawat pagkakataon.”
“Student ko siya!”
“Dating student mo. At hindi mo responsibilidad na unahin siya kaysa sa asawa mong may sakit.”
Bigla siyang nagalit.
“SEL0SA KA LANG!”
Tahimik kong inilapag ang bulaklak sa mesa.
“Hindi na, Adrian. Pagod na ako.”
PERO MAY ISANG BAGAY PA AKONG KAILANGANG ALAMIN.
Bago umalis, nakipagkita ako sa isang abogado.
Dala ko ang mga dokumento mula sa seremonya namin sa Tagaytay.
Ipinaliwanag niyang ang hindi pagkakarehistro ng kasal ay hindi awtomatikong nangangahulugang walang bisa ito. Kailangang suriin ang marriage license, marriage certificate at mga rekord ng solemnizing officer.
Doon ko nalaman na may pirma na pala kami sa marriage certificate noong araw ng seremonya. Ang mga paulit-ulit naming appointment ay para ayusin ang nawawalang registration records at mga kaugnay na dokumento.
Hindi ko maaaring basta sabihing wala kaming legal na kasal.
Kaya sinimulan ko ang tamang proseso upang linawin ang katayuan nito at humingi ng legal na payo tungkol sa aming paghihiwalay.
Hindi ko hahayaang maging hadlang ang mga papeles sa bagong buhay ko.
ISANG LINGGO BAGO ANG NAKATAKDANG PAG-ALIS KO, MAY NAGPADALA SA AKIN NG MENSAHE.
Si Sofia.
Andrea, kailangan kitang makausap. May hindi ka alam.
Nag-atubili ako.
Ngunit pumayag akong makipagkita sa isang café.
Pagdating ko, namumugto ang kaniyang mga mata.
“Sinabi ni Adrian na hiwalay na kayo,” bungad niya.
“Alam mong kasal kami noong una kang naging trainee niya.”
Napayuko siya.
“Oo. Pero sinabi niyang matagal na kayong walang relasyon.”
Hindi ako sumagot.
Pagkatapos ay inilabas niya ang cellphone.
May litrato roon ni Adrian na nakaluhod sa harap niya, may hawak na singsing.
NANLAMIG AKO.
“Kailan ito?”
“Noong gabing iniwan ka niya sa parking lot.”
Parang huminto ang mundo ko.
Habang nilalagnat akong naghihintay ng masasakyan, nagpo-propose pala siya sa ibang babae.
“BAKIT MO SINASABI SA AKIN ITO?” tanong ko.
Napaluha si Sofia.
“Dahil nalaman kong nagsinungaling siya sa ating dalawa.”
Ipinakita niya ang mensahe ni Adrian.
Andrea already agreed to separate. We're only fixing the paperwork.
Hindi ko napigilang mapatawa nang mapait.
“Wala akong pinayagang ganoon.”
“Alam ko na ngayon.”
Tahimik kaming naupo.
Hindi ko siya itinuring na kaibigan.
Hindi ko rin agad siya pinatawad sa mga pagkakataong alam niyang may asawa si Adrian ngunit hinayaan niyang unahin siya nito.
Pero malinaw na ginamit din siya ni Adrian sa sarili nitong kasinungalingan.
“Anong gagawin mo?” tanong ko.
“Hindi ko tatanggapin ang singsing.”
Tumango ako.
“Desisyon mo iyon.”
NANG MALAMAN NI ADRIAN NA NAG-USAP KAMI, GALIT NA GALIT SIYA.
Tumawag siya habang nag-iimpake ako.
“ANDREA! SINIRA MO ANG RELASYON NAMIN NI SOFIA!”
Napahinto ako.
“Hindi ko alam na inaamin mo nang may relasyon kayo.”
Natahimik siya.
“Hindi ganoon ang ibig kong sabihin.”
“Adrian, tapos na.”
“Puwede pa nating ayusin ito!”
“Labimpitong pagkakataon ang ibinigay ko sa iyo para tuparin ang isang simpleng pangako. Hindi mo pinili kahit isa.”
“Magpaparehistro tayo bukas!”
“Hindi na registration ang problema natin.”
Napabuntong-hininga siya.
“Ano bang gusto mong gawin ko?”
Tumingin ako sa nakahandang maleta.
“Wala na. Gusto kong hayaan mo akong umalis.”
DUMATING ANG ARAW NG FLIGHT KO PAPUNTANG PARIS.
Kasama ko si Mia sa airport.
“Best, sigurado ka na?” tanong niya.
Ngumiti ako.
“Mas sigurado pa ako kaysa noong araw na ikinasal ako.”
Niyakap niya ako.
“Proud ako sa iyo.”
Habang papasok ako sa departure area, tumunog ang cellphone ko.
Si Adrian.
Andrea, nasa airport ako. Please, hintayin mo ako.
Hindi ko sinagot.
Makalipas ang ilang minuto, may isa pang mensahe.
I love you. Don't leave me.
Matagal kong tinitigan ang screen.
Pagkatapos ay sumagot ako.
Adrian, minahal kita nang walong taon. Pero hindi na sapat ang pagmamahal na ako lang ang nagtatanggol.
Pinatay ko ang cellphone at nagpatuloy sa paglalakad.
PAGLAPAG KO SA PARIS, MALAMIG ANG HANGIN.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, wala akong kailangang hintaying tawag.
Wala akong kailangang ihanda na uniform para sa iba.
Wala akong kailangang tanungin kung kailan niya ako uunahin.
May sarili akong apartment.
May bagong trabaho.
At may mga kasamahang kumilala sa kakayahan ko bilang trainer.
Hindi naging madali ang mga unang buwan.
Kinailangan kong masanay sa bagong wika, sistema at kultura.
Pero sa bawat araw na pumapasok ako sa trabaho, mas nararamdaman kong unti-unti kong nababawi ang sarili ko.
MAKALIPAS ANG ANIM NA BUWAN, NAKATANGGAP AKO NG EMAIL MULA KAY SIR ROBERTO.
Andrea, congratulations! Nabalitaan kong napili kang manguna sa bagong cabin service training program. Deserve mo iyan.
Napangiti ako.
May isa pa siyang ibinalita.
Si Adrian ay nahaharap sa internal review tungkol sa kaniyang professional boundaries sa mga trainee at sa ilang reklamo sa kaniyang asal.
Hindi ko alam ang magiging resulta.
At hindi ko na iyon hinangad pang alamin.
Hindi ko kailangan ang pagbagsak niya para masabing nagtagumpay ako.
Sapat nang hindi na ako nakatali sa mga desisyon niya.
ISANG TAON MATAPOS AKONG UMALIS, MAY NATANGGAP AKONG LIHAM.
Mula kay Adrian.
Andrea,
Ngayon ko lang naintindihan kung gaano karaming pagkakataon ang sinayang ko.
Akala ko palagi kang maghihintay.
Akala ko sapat nang sabihin kong mahal kita kahit hindi ko ipinapakita.
Hindi kita masisisi kung hindi mo na ako kayang patawarin.
Pero gusto kong malaman mong nagsisisi ako.
Tahimik kong binasa ang sulat.
Pagkatapos ay inilagay ko ito sa kahon kasama ng aming mga lumang larawan.
Hindi ko kailangang sunugin ang mga alaala.
Pero hindi ko rin kailangang balikan ang buhay na matagal kong tiniis.
ISANG HAPON, HABANG NAGLALAKAD AKO SA TABI NG SEINE RIVER, TUMAWAG SI MIA.
“Best! Kumusta ang Paris?”
“Maganda.”
“May bago ka na bang boyfriend?”
Napatawa ako.
“Wala pa.”
“Bakit?”
Huminto ako sa tabi ng ilog.
Tiningnan ko ang mga ilaw ng lungsod at ang mga taong naglalakad.
“Dahil sa unang pagkakataon, Mia, hindi ko nararamdamang may kulang sa buhay ko.”
Tumawa siya.
“That's my girl!”
NOONG UNA, AKALA KO ANG PINAKAMAHALAGANG BAGAY SA BUHAY KO AY ANG MAPANATILI ANG AMING PAGSASAMA NI ADRIAN.
KAYA LABIMPITONG BESES AKONG NAGHINTAY.
LABIMPITONG BESES AKONG NAGPATAWAD.
AT LABIMPITONG BESES KONG SINUBUKANG INTINDIHIN KUNG BAKIT MAS MAHALAGA SA KANIYA ANG IBANG BABAE.
PERO NOONG ARAW NA INIWAN NIYA AKO SA PARKING LOT HABANG MAY MATAAS AKONG LAGNAT, MAY ISANG BAGAY AKONG NAPAGTANTO.
HINDI KO KAILANGANG MAGMAKAAWA PARA MAPILI.
HINDI KO KAILANGANG MAKIPAGKOMPITENSIYA PARA MAHALIN.
AT HINDI KO KAILANGANG ISAKRIPISYO ANG SARILI KONG PANGARAP PARA SA ISANG TAONG HINDI MARUNONG TUMUPAD SA PANGAKO.
SA WAKAS, HINDI NA AKO ANG BABAENG NAGHIHINTAY SA PARKING LOT.
AKO NA ANG BABAENG NAKATAYO SA SARILI NIYANG MGA PAA, HAWAK ANG PASSPORT AT TICKET PATUNGO SA BUHAY NA MATAGAL NIYANG PINANGARAP.
AT SA BAWAT PAGLIPAD KO SA KALANGITAN NG EUROPE, ISA LANG ANG LAGI KONG NAALALA:
MINSAN, ANG PINAKAMAHALAGANG FLIGHT SA BUHAY MO AY HINDI ANG PAPUNTA SA ISANG BAGONG BANSA.
May you like
KUNDI ANG PAG-ALIS SA ISANG RELASYONG MATAGAL KA NANG PINIPIGILANG LUMIPAD.
WAKAS.