HABANG NAG-I-SCROLL AKO SA FACEBOOK, BIGLA KONG NAKITA ANG LUMANG LITRATO KO NOONG KABATAAN KO! SA EDAD NA 67, NATUKLASAN KONG MATAGAL NA PALA AKONG HINAHANAP NG UNA KONG PAG-IBIG. PERO ANG MAS NAKAKAGULAT AY ANG MENSAHE NIYA: “KAILANGAN KONG IBALIK SA KANYA ANG ISANG NAPAKAHALAGANG BAGAY NA 45 TAON KO NANG INIINGATAN!” HINDI KO AKALAING BABALIK ANG NAKARAAN KO BAGO MAGPASKO!

HABANG NAG-I-SCROLL AKO SA FACEBOOK, BIGLA KONG NAKITA ANG LUMANG LITRATO KO NOONG KABATAAN KO! SA EDAD NA 67, NATUKLASAN KONG MATAGAL NA PALA AKONG HINAHANAP NG UNA KONG PAG-IBIG. PERO ANG MAS NAKAKAGULAT AY ANG MENSAHE NIYA: “KAILANGAN KONG IBALIK SA KANYA ANG ISANG NAPAKAHALAGANG BAGAY NA 45 TAON KO NANG INIINGATAN!” HINDI KO AKALAING BABALIK ANG NAKARAAN KO BAGO MAGPASKO!
Ako si Susan, 67 taong gulang, at nagtatrabaho pa rin bilang nurse.
Kahit matanda na ako, tumatanggap pa rin ako ng extra shifts para matulungan ang anak kong babae na nagpapalaki ng dalawa niyang anak.
Ang anak at mga apo ko ang buong mundo ko.
Matagal na kaming hiwalay ng asawa ko.
At mula noon, hindi na ako muling pumasok sa anumang relasyon.
Tahimik at paulit-ulit ang takbo ng buhay ko.
Hanggang sa isang gabi, ilang araw bago ang Pasko.
Kakauwi ko lang mula sa huling duty ko bago ang holidays.
Pagod na pagod ako.
Nagpainit ako ng natirang pagkain, nagtimpla ng tsaa at nagbukas ng Facebook para makapagpahinga.
Pero habang nag-i-scroll…
BIGLA AKONG NAPATIGIL SA ISANG LITRATO!
Luma at kupas na ang larawan.
Dalawang kabataang magkatabing nakatayo at nahihiyang nakangiti.
Pamilyar ang lugar.
Ang dati kong unibersidad!
At ang babaeng nasa larawan…
AKO IYON NOONG KABATAAN KO!
Pero mas lalo akong kinabahan nang makilala ko ang lalaking katabi ko.
SI DANIEL.
ANG UNA KONG PAG-IBIG.
Minahal ko siya nang buong puso noong kabataan namin.
Pero isang araw, bigla na lamang siyang nawala.
Lumipat ang pamilya niya sa kabilang panig ng bansa, at 35 taon na kaming walang komunikasyon.
Sa loob ng maraming taon, hindi ko maintindihan kung bakit niya ako iniwan nang walang paliwanag.
Hanggang sa matutunan kong tanggapin na baka hindi ko na malalaman ang katotohanan.
Pero nang gabing iyon, may nabasa akong mensahe sa ilalim ng litrato.
“HINAHANAP KO ANG BABAENG NASA LARAWANG ITO. SUSAN ANG PANGALAN NIYA.”
Bumilis ang tibok ng puso ko.
Nagpatuloy ako sa pagbabasa.
“Maraming dekada ko na siyang hinahanap. Nagpunta ako sa iba't ibang unibersidad at sinubukang alamin kung nasaan siya, pero hindi ako nagtagumpay.”
Pagkatapos ay nabasa ko ang huling bahagi.
“KUNG MAY NAKAKAALAM KUNG NASAAN SIYA, PAKISABI SA AKIN. MAY KAILANGAN AKONG IBALIK NA NAPAKAHALAGANG BAGAY. ISANG BAGAY NA 45 TAON KO NANG INIINGATAN.”
NANGINIG ANG MGA KAMAY KO.
APATNAPU'T LIMANG TAON?!
Ano ang bagay na iyon?
Bakit niya itinago nang ganoon katagal?
At bakit hindi pa rin siya tumigil sa paghahanap sa akin?
Isinara ko ang Facebook dahil hindi ko na makontrol ang emosyon ko.
Humiga ako, pero hindi ako makatulog.
Paulit-ulit sa isip ko ang mukha ni Daniel at ang misteryosong mensahe niya.
Hanggang sa wakas, naglakas-loob akong buksan muli ang Facebook.
HINDI KO ALAM KUNG HANDA NA BA AKONG HARAPIN ANG NAKARAANG MATAGAL KO NANG PILIT KINALIMUTAN…
Nanginginig ang mga daliri kong nag-type ng mensahe.
“Daniel, ako si Susan. Ako ang babaeng nasa litrato.”
Halos isang minuto lamang ang lumipas nang may dumating na sagot.
“Susan? Ikaw ba talaga?”
“Oo.”
Sumunod ang isang mensaheng hindi ko inaasahan.
“Salamat sa Diyos. Akala ko hindi na kita mahahanap.”
Napapikit ako.
Pagkatapos ng napakaraming taon, naroon na naman ang pangalan niya sa harap ko.
Nag-usap kami hanggang madaling-araw.
Nalaman kong pitumpung taong gulang na siya ngayon, biyudo at nakatira sa isang maliit na bayan ilang oras mula sa amin.
Ngunit nang tanungin ko kung ano ang bagay na iniingatan niya, iisa lamang ang sagot niya.
“Mas gusto kong personal na ibigay sa iyo. Puwede ba kitang makita bago mag-Pasko?”
Dalawang araw bago ang Pasko, nagkita kami sa isang maliit na café malapit sa ospital.
Maaga akong dumating.
Pero nang bumukas ang pinto at pumasok ang isang lalaking may puting buhok at dalang lumang leather bag, agad ko siyang nakilala.
“Daniel?”
Napangiti siya.
“Susan.”
Sandali kaming nagtitigan.
Pagkatapos ay niyakap niya ako.
Hindi iyon yakap ng dalawang kabataang nagmamahalan.
Yakap iyon ng dalawang taong matagal nang may mga tanong na hindi nasasagot.
“Ang tagal,” bulong ko.
“Apatnapu't limang taon mula noong una tayong nagkakilala,” sagot niya.
Umupo kami.
At doon ko naitanong ang matagal kong kinimkim.
“Bakit ka umalis nang walang paalam?”
Bumuntong-hininga siya.
“Susan, hindi ko ginustong iwan ka.”
Ikinuwento niyang noong huling taon namin sa unibersidad, biglang nagkasakit ang kanyang ama.
Kinailangan nilang lumipat upang maalagaan ito.
Bago siya umalis, nagpadala raw siya ng sulat sa dati kong tirahan.
“Tatlong sulat ang ipinadala ko,” sabi niya. “Pero wala akong natanggap na sagot.”
Napailing ako.
“Daniel, wala akong natanggap kahit isa.”
Napatingin siya sa akin.
“Talaga?”
“Oo. Naghintay ako ng ilang buwan. Pagkatapos, sinabi sa akin ng isang kakilala natin na may iba ka nang babae.”
Napatayo siya nang bahagya.
“Hindi iyon totoo!”
Napaluha ako.
“Kung alam mo lang kung gaano kasakit iyon.”
Hinawakan niya ang tasa ng kape.
“Sinubukan kitang hanapin muli pagkalipas ng ilang taon. Pero lumipat ka na. Nagbago rin ang apelyido mo nang mag-asawa ka.”
Tahimik akong tumango.
“Tatlong dekada at kalahati na tayong walang balita sa isa't isa,” sabi niya. “Pero hindi ko nakalimutan ang nangyari noong kabataan natin.”
Pagkatapos ay inilapag niya ang lumang leather bag sa mesa.
“May kailangan akong ibalik.”
Mula sa bag, inilabas niya ang isang maliit na kahong kahoy.
Kupas na ang barnis.
May maliit na gasgas sa takip.
Nang makita ko iyon, biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
“Daniel… saan mo nakuha iyan?”
“Iniwan mo sa akin noong araw na nagtapos tayo.”
Dahan-dahan niyang binuksan ang kahon.
Sa loob ay isang lumang gintong locket.
NAPATAKPAN KO ANG BIBIG KO.
Ang locket ng nanay ko!
Iyon ang tanging alahas na iniwan niya sa akin bago siya pumanaw noong dalawampung taong gulang ako.
May maliit na litrato niya sa loob.
At sa likod ay may nakaukit na mga salitang:
“PARA KAY SUSAN, ANAK KONG MINAMAHAL.”
Napaluha ako.
“Akala ko nawala na ito.”
“Hindi,” sagot ni Daniel. “Ipinahawak mo sa akin noong araw ng graduation dahil nasira ang kadena. Nangako akong ipaaayos ko.”
Bigla kong naalala.
Totoo iyon.
Pero bago niya naibalik, kinailangan na niyang umalis.
“At mula noon,” patuloy niya, “iniingatan ko ito. Ayokong mawala ang bagay na pinakamahalaga sa iyo.”
Hindi ko na napigilang umiyak.
APATNAPU'T LIMANG TAON NIYANG ININGATAN ANG LOCKET NG NANAY KO!
Ngunit may isa pa siyang inilabas.
Isang maliit na sobre.
“Hindi lang iyan ang dahilan kung bakit gusto kitang makita,” sabi niya.
Binuksan ko ang sobre.
May laman itong lumang litrato naming dalawa.
At isang papel na may sulat-kamay.
Nakilala ko agad ang sulat.
AKIN IYON.
“Daniel, saan mo nakuha ito?”
“Iniabot mo sa akin noong graduation. Sinabi mong basahin ko kapag nagkita tayo muli.”
Nanginginig kong binasa ang nakasulat.
“Daniel,
Kung magkasama pa rin tayo makalipas ang maraming taon, sana maalala natin ang araw na ito.
At kung magkahiwalay man ang landas natin, sana maging masaya ka.
Mahal kita.
Susan.”
Napangiti ako habang umiiyak.
“Napakabata pa natin noon.”
“Oo,” sagot niya. “Pero totoo ang naramdaman natin.”
Matagal kaming nag-usap.
Ikinuwento ko ang buhay ko.
Ang kasal na hindi nagtagal.
Ang anak kong babae.
Ang dalawa kong apo.
At ang mga gabing halos hindi na ako makatulog dahil sa pagod sa ospital.
Tahimik siyang nakinig.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Susan, hindi ko ibinalik ang locket para guluhin ang buhay mo.”
Napatingin ako sa kanya.
“Alam ko.”
“Gusto ko lamang tuparin ang pangakong ginawa ko noong kabataan natin.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“At kung papayag ka, gusto kong makilala kang muli. Hindi bilang babaeng minahal ko noong dalawampu't dalawang taong gulang ako.”
Ngumiti siya.
“Kundi bilang Susan na nakaupo sa harap ko ngayon.”
Kinagabihan, ipinakita ko sa anak kong babae ang locket.
“Mom, ang ganda!”
“Sa lola mo iyan.”
Napangiti siya.
“Akala ko sabi mo nawala iyan noong bata ka pa.”
“Akala ko rin.”
Ikinuwento ko ang tungkol kay Daniel.
Tahimik siyang nakinig.
Pagkatapos ay tinanong niya:
“Mom, masaya ka ba nang makita mo siya?”
Napaisip ako.
“Oo.”
Ngumiti siya.
“Kung ganoon, bakit hindi mo siya anyayahan sa Pasko?”
Nagulat ako.
“Sigurado ka?”
“Mom, buong buhay mo kaming inalagaan. Baka panahon na para magkaroon ka rin ng taong mag-aalaga sa iyo.”
Napaluha ako.
Dumating ang araw ng Pasko.
Maagang dumating si Daniel sa bahay namin.
May dala siyang maliit na cake at dalawang regalo para sa mga apo ko.
Hindi mamahalin.
Pero halatang pinag-isipan niya.
Nang makita siya ng bunso kong apo, agad itong nagtanong:
“Lolo, boyfriend ka ba ni Grandma?”
Halos mabulunan ako sa iniinom kong tsaa.
Tumawa si Daniel.
“Hindi pa.”
“Hindi pa?” ulit ng bata.
Napatingin siya sa akin.
“Kung papayag si Grandma mo na ligawan ko siya.”
Nagtawanan ang lahat.
Namula ako.
Pero hindi ko napigilang ngumiti.
Sa mga sumunod na buwan, unti-unti kaming naging malapit muli.
Hindi kami nagmadali.
Nagkikita kami tuwing Linggo.
Naglalakad sa parke.
Nagkakape.
At minsan, sinasamahan niya ako pauwi pagkatapos ng duty.
Hindi niya ako pinilit na baguhin ang buhay ko.
Hindi rin niya hiniling na tumigil ako sa pagtatrabaho.
Sa halip, tinulungan niya akong matutunang magpahinga.
“Hindi mo kailangang akuin ang lahat, Susan,” sabi niya minsan.
Napangiti ako.
“Sanay na kasi ako.”
“Alam ko. Pero puwede ka ring alagaan.”
Isang taon matapos ang aming muling pagkikita, bumalik kami sa dati naming unibersidad.
Naglakad kami sa parehong lugar kung saan kinunan ang lumang litrato namin.
Nakatayo kami sa harap ng lumang gusali nang inilabas niya ang cellphone niya.
“Susan, puwede ba tayong magpalitrato?”
Napatawa ako.
“Sa edad nating ito?”
“Lalo na sa edad nating ito.”
Tumayo kami sa parehong puwesto.
Magkatabi.
Magkahawak-kamay.
At nakangiti.
Pagkatapos ay ipinakita niya sa akin ang dalawang litrato.
Ang una, kuha noong kabataan namin.
Ang pangalawa, kuha ngayong pareho na kaming may puting buhok.
“Ang laki ng ipinagbago natin,” sabi ko.
Tumango siya.
“Pero may mga bagay na hindi nagbago.”
Ngayon, nakasabit na muli sa leeg ko ang gintong locket ng nanay ko.
Hindi na ito nakatago sa isang lumang kahon.
At sa tuwing hinahawakan ko iyon, naaalala ko ang isang lalaking tumupad sa pangako kahit lumipas ang apatnapu't limang taon.
Hindi ko alam kung ilang taon pa ang ibibigay sa amin ng buhay.
Pero hindi ko na iyon masyadong iniisip.
Dahil natutunan kong hindi kailangang maging bata upang muling magmahal.
At hindi kailangang perpekto ang nakaraan upang magkaroon ng magandang kinabukasan.
SA EDAD NA 67, AKALA KO TAPOS NA ANG KUWENTO NG UNA KONG PAG-IBIG.
PERO ISANG LUMANG LITRATO SA FACEBOOK ANG NAGBUKAS NG PINTO SA NAKARAANG MATAGAL KO NANG KINALIMUTAN.
APATNAPU'T LIMANG TAON NIYANG ININGATAN ANG LOCKET NG AKING NANAY.
AT NANG IBALIK NIYA IYON, HINDI LANG ISANG ALAHAS ANG NAIBALIK SA AKIN.
KUNDI ISANG BAHAGI NG AKING KABATAAN.
ISANG PANGAKONG HINDI NAKALIMUTAN.
May you like
AT ISANG PAGKAKATAONG MULING MAGMAHAL.
WAKAS.