PITONG TAON MATAPOS AKONG IWAN NG LALAKING MINAHAL KO, BIGLA SIYANG BUMALIK SA HEALTH CENTER AT NAGMAMAKAAWANG MAKIPAG-USAP! PERO NANG MARINIG NIYANG MAY TINAWAG AKONG “BABY” SA TELEPONO, NAGSELOS SIYA AT TINANONG KUNG MAY NOBYO NA AKO. “OO, MAY NOBYO NA AKO!” SAGOT KO. HINDI NIYA ALAM NA MAY ISANG SEKRETONG MATAGAL KO NANG ITINATAGO SA KANYA!

PITONG TAON MATAPOS AKONG IWAN NG LALAKING MINAHAL KO, BIGLA SIYANG BUMALIK SA HEALTH CENTER AT NAGMAMAKAAWANG MAKIPAG-USAP! PERO NANG MARINIG NIYANG MAY TINAWAG AKONG “BABY” SA TELEPONO, NAGSELOS SIYA AT TINANONG KUNG MAY NOBYO NA AKO. “OO, MAY NOBYO NA AKO!” SAGOT KO. HINDI NIYA ALAM NA MAY ISANG SEKRETONG MATAGAL KO NANG ITINATAGO SA KANYA!
Maaga pa lang ay nasa health center na si Clyde.
Hindi siya mapakali mula nang muli niyang makita si Yna.
Gusto niyang ipaliwanag kung bakit siya nawala pitong taon na ang nakalipas.
Pagdating niya, nakita niyang abala si Yna sa pag-aasikaso ng mga pasyente.
Suot nito ang puting coat at salamin.
“Yna,” mahinang tawag niya.
Paglingon ng babae, agad itong sumeryoso.
“Anong ginagawa mo rito?”
“Gusto kitang makausap.”
“Kung hindi ka pasyente, wala tayong dapat pag-usapan.”
Pero hindi sumuko si Clyde.
“Pakinggan mo naman ako kahit sandali.”
“TAPOS NA TAYO, CLYDE! IKAW ANG TUMAPOS SA ATIN!”
Naalala ni Yna ang araw na pumunta siya sa mansiyon ng pamilya ni Clyde.
May mahalaga sana siyang sasabihin noon.
Pero sinabi ng ina ni Clyde na wala ang anak nito.
Kasama raw si Eunice.
“May sinabi talagang ganoon si Mommy?” gulat na tanong ni Clyde.
“Alam mong hindi ako ang nagsinungaling sa ating dalawa!”
“Yna, mahal kita! Hindi ko magagawa ang sinabi sa iyo ni Mommy. Naaksidente ako kaya hindi ako agad nakabalik!”
“TAMA NA, CLYDE!”
Ayaw nang makinig ni Yna.
Pitong taon niyang pinilit buuing muli ang buhay niya.
Biglang tumunog ang cellphone niya.
Pagkasagot, agad siyang napangiti.
“HELLO, BABY! OO, MAMAYA UUWI NA AKO.”
Napansin ni Clyde ang lambing sa boses nito.
Pagkababa ng tawag, hindi niya napigilang magtanong.
“Sino iyon? Nobyo mo?”
Napangiti si Yna.
“Oo. May nobyo na ako.”
Parang binuhusan ng malamig na tubig si Clyde.
“Ang bilis mo namang makahanap ng iba!”
Napatingin si Yna sa kanya.
“PITONG TAON NA ANG LUMIPAS, CLYDE! HINDI AKO ANG NAWALA. IKAW! MAS PINILI MO SI EUNICE!”
“Gusto ko lang maging parte ulit ng buhay mo.”
“Ayokong guluhin mo ang buhay ko… ANG BUHAY NAMIN!”
Biglang natahimik si Yna.
HALOS MADULAS NA SIYA!
Mabuti na lang at tila hindi napansin ni Clyde ang salitang “namin.”
“Umalis ka na. Huwag ka nang babalik,” mariing sabi niya bago pumasok sa consultation room.
Naiwang tulala si Clyde.
Habang palabas ng health center, may isang bagay siyang unti-unting naunawaan.
POSIBLENG NAGSINUNGALING ANG SARILI NIYANG INA TUNGKOL KAY YNA!
Pero hindi pa rin niya alam kung sino ang tinawag nitong “baby.”
At kung bakit sinabi ni Yna na “buhay NAMIN” sa halip na “buhay KO.”
Paglabas ni Clyde sa health center, agad niyang tinawagan ang matagal nang kaibigan na si Marco.
“Marco, kailangan kong malaman ang totoong nangyari pitong taon na ang nakalipas.”
“Bakit ngayon mo lang naisip itanong?”
“Dahil nakita ko ulit si Yna.”
Tahimik ang kabilang linya.
“Clyde, may isang bagay akong matagal nang gustong sabihin sa iyo.”
“Ano iyon?”
“Noong nasa ospital ka pagkatapos ng aksidente, may babaeng paulit-ulit na tumatawag. Si Yna.”
Napahinto si Clyde.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Sinabi ng nanay mo na huwag naming ipaalam sa iyo. Baka raw lumala ang kondisyon mo.”
Nanginginig ang kamay ni Clyde.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Akala ko alam mo na nang makalabas ka sa ospital.”
Napapikit si Clyde.
Sa loob ng pitong taon, naniwala siyang iniwan siya ni Yna habang nagpapagaling siya.
Pero ngayon, unti-unting nabubuo ang isang mas masakit na katotohanan.
KINAGABIHAN, HINARAP NI CLYDE ANG KANIYANG INA.
“Mommy, may itatanong ako.”
“Ano iyon, anak?”
“Noong naaksidente ako, pumunta ba si Yna rito?”
Biglang natigilan ang babae.
“Bakit mo tinatanong?”
“SUMAGOT KA, MOMMY!”
Napabuntong-hininga ito.
“Oo. Pumunta siya.”
“Bakit sinabi mong kasama ko si Eunice?”
“Dahil gusto kong tumigil na siya sa paghahabol sa iyo!”
Parang may kumurot sa dibdib ni Clyde.
“Bakit?”
“Dahil hindi siya bagay sa pamilya natin! Wala siyang kayamanan, wala siyang koneksiyon. Si Eunice ang mas magandang mapapangasawa mo!”
Napailing si Clyde.
“Mommy… sinira mo ang buhay namin.”
“Ginawa ko iyon para sa kinabukasan mo!”
“Hindi mo kinabukasan ang buhay ko!”
Tahimik na lumabas si Clyde.
Sa unang pagkakataon, hindi niya kayang tingnan ang kaniyang ina.
SAMANTALA, SA ISANG MALIIT NA BAHAY, MASAYANG SINALUBONG SI YNA NG ISANG BATANG LALAKI.
“Mommy!”
Agad siyang niyakap nito.
“Baby, kumain ka na ba?”
“Opo! Pero hinintay kita para sa dessert.”
Napangiti si Yna.
Ang batang iyon ay si Liam.
Anim na taong gulang.
Matalino, malambing at mahilig magtanong.
At higit sa lahat…
KAMUKHANG-KAMUKHA NIYA SI CLYDE NOONG BATA PA ITO.
Si Liam ang sikretong pitong taon niyang itinago.
Ang anak nilang dalawa.
NOONG ARAW NA PUMUNTA SI YNA SA MANSIYON, BUNTIS NA SIYA.
Dalawang buwan.
Gusto sana niyang sabihin kay Clyde ang magandang balita.
Pero hinarang siya ng ina nito.
“Hindi ka na kailangan ng anak ko. Si Eunice na ang kasama niya.”
Hindi naniwala si Yna noong una.
Paulit-ulit siyang tumawag.
Nagpadala siya ng mga mensahe.
Pero walang sagot.
Makalipas ang ilang linggo, may dumating na sulat na tila mula kay Clyde.
Yna, huwag mo na akong hanapin. May iba na akong pinili.
Hindi niya alam na ang sulat ay ipinagawa ng ina ni Clyde.
At dahil sa sobrang sakit, nagdesisyon siyang lumayo.
KINABUKASAN, MULING PUMUNTA SI CLYDE SA HEALTH CENTER.
Pero hindi na siya pumasok.
Naghintay siya sa labas.
Nang matapos ang shift ni Yna, lumapit siya.
“Yna, please. Isang minuto lang.”
Napabuntong-hininga ang babae.
“Sinabi ko nang ayoko.”
“Alam ko na ang ginawa ni Mommy.”
Biglang natigilan si Yna.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Umamin siya. Siya ang nagsinungaling tungkol kay Eunice.”
Napatingin si Yna sa kaniya.
“At?”
“Hindi ako nagkaroon ng relasyon kay Eunice. Hindi ko alam na pumunta ka sa bahay. Hindi ko rin natanggap ang mga tawag mo.”
Napaluha si Yna.
“Clyde, pitong taon akong naghintay ng paliwanag.”
“Alam ko. At wala akong karapatang pilitin kang patawarin ako.”
Tahimik silang dalawa.
Pagkatapos ay mahinang nagtanong si Clyde.
“Yna… may anak ka ba?”
Biglang nanigas ang babae.
“BAKIT MO ITINATANONG?”
“Dahil narinig ko ang sinabi mong ‘buhay namin.’ At dahil may nagsabi sa akin na may bata kang kasama sa bahay.”
Napayuko si Yna.
“Clyde, huwag mo nang guluhin ang buhay namin.”
“Anak ko ba siya?”
Walang sumagot.
Pero ang katahimikan ni Yna ay sapat upang manginig ang buong katawan ni Clyde.
“Yna…”
Tumulo ang luha sa pisngi ng babae.
“Oo.”
Parang huminto ang mundo.
“ANAK NATIN SI LIAM.”
NAPAUPO SI CLYDE SA MALAPIT NA BENCH.
“May anak ako?”
Tumango si Yna.
“Anim na taong gulang na siya.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
Biglang tumigas ang mukha ni Yna.
“Paano ko sasabihin sa lalaking akala kong iniwan ako? Sa lalaking hindi sumagot sa kahit isang tawag? Sa lalaking sinabi ng sarili niyang ina na may iba nang mahal?”
Napayuko si Clyde.
“I'm sorry.”
“Hindi ko itinago si Liam para saktan ka. Ginawa ko iyon dahil natatakot akong maranasan niyang itaboy siya ng pamilyang umayaw sa akin.”
Tahimik na umiyak si Clyde.
“Gusto ko siyang makilala.”
“Hindi ganoon kadali.”
“Alam ko.”
“Hindi mo puwedeng basta pumasok sa buhay niya at pagkatapos ay mawala ulit.”
Tumango si Clyde.
“Hindi ako mawawala.”
MAKALIPAS ANG ISANG LINGGO, PINAYAGAN NI YNA NA MAKITA NI CLYDE SI LIAM.
Sa isang maliit na park sila nagkita.
Nakatayo si Clyde sa tabi ng puno, hawak ang isang maliit na toy car.
Nang dumating si Liam, napahinto siya.
Parang nakikita niya ang sarili niya noong bata pa siya.
“Liam,” sabi ni Yna, “may gusto akong ipakilala sa iyo.”
Napatingin ang bata.
“Sino po siya, Mommy?”
Huminga nang malalim si Yna.
“Si Clyde. Siya ang daddy mo.”
Biglang nanlaki ang mga mata ni Liam.
“Daddy?”
Lumuhod si Clyde.
“Hi, Liam.”
Tahimik na tinitigan siya ng bata.
Pagkatapos ay nagtanong ito.
“Bakit ngayon ka lang dumating?”
Parang may kutsilyong tumusok sa dibdib ni Clyde.
Napaluha siya.
“Dahil may mga nangyaring hindi ko naintindihan noon. Pero hindi mo kasalanan iyon.”
“Hindi mo ba ako gusto?”
Agad umiling si Clyde.
“Hindi, anak. Hindi ko lang alam na nandito ka.”
Dahan-dahang lumapit si Liam.
At sa unang pagkakataon, niyakap niya ang kaniyang ama.
HINDI AGAD NAGING MADALI ANG LAHAT.
Hindi agad bumalik ang tiwala ni Yna.
Hindi rin agad naging komportable si Liam sa bagong presensiya ng kaniyang ama.
Pero nagpakita si Clyde ng tiyaga.
Dumadalo siya sa school activities.
Tinutulungan niya si Liam sa assignments.
At higit sa lahat, hindi niya pinipilit si Yna na bumalik sa kaniya.
Isang araw, sinabi ni Yna:
“Clyde, ang pagiging ama ni Liam ay hindi nangangahulugang kailangan nating maging magkasintahan ulit.”
Tumango siya.
“Alam ko. Ang mahalaga sa akin ngayon ay maging mabuting ama.”
SAMANTALA, HINARAP NI CLYDE ANG KANIYANG INA.
“Mommy, may apo ka.”
Biglang napangiti ang babae.
“Talaga?”
“Oo. Pero hindi mo siya makikilala hangga't hindi mo nauunawaan ang ginawa mo kay Yna.”
Napaluha ito.
“Anak…”
“Hindi mo lang ako pinaglayo sa babaeng mahal ko. Inagawan mo rin ako ng anim na taon kasama ang anak ko.”
Tahimik ang kaniyang ina.
“At kung gusto mong maging bahagi ng buhay ni Liam, kailangan mong igalang ang nanay niya.”
MAKALIPAS ANG ISANG TAON, MASAYA NANG NAGLALARO SINA CLYDE AT LIAM SA PARK.
Nasa bench si Yna, pinagmamasdan sila.
Lumapit si Clyde.
“Yna, salamat.”
“Para saan?”
“Sa pagbibigay mo sa akin ng pagkakataong makilala ang anak natin.”
Ngumiti siya.
“Para kay Liam iyon.”
Tumango si Clyde.
“Alam ko.”
Matagal silang tahimik.
Pagkatapos ay sinabi ni Yna:
“Hindi ko alam kung ano ang mangyayari sa atin.”
“Hindi ko rin alam,” sagot ni Clyde. “Pero hindi na ako magmamadali.”
Napangiti si Yna.
“At hindi na rin ako magtatago.”
PITONG TAON ANG NAWALA SA KANILA.
PITONG TAON NG PAGKAKAUNAWAAN NA SINIRA NG KASINUNGALINGAN.
PITONG TAON NG MGA TANONG NA WALANG SAGOT.
PERO SA KABILA NG LAHAT, MAY ISANG BAGAY NA HINDI NAWALA.
ANG PAGMAMAHAL NI YNA SA ANAK NIYA.
AT ANG PAGKAKATAONG MATUTO SI CLYDE NA ANG TUNAY NA PAGMAMAHAL AY HINDI LAMANG PAGBABALIK SA TAONG MINAHAL MO.
KUNDI ANG PANANAGUTAN SA MGA TAONG NASAKTAN AT ANG PAGPAPATUNAY NA KAYA MONG MANATILI.
NOONG UNA, AKALA NI CLYDE AY MAY IBANG LALAKI NANG TINATAWAG NA “BABY” SI YNA.
PERO ANG TUNAY NA SEKRETO AY MAS MALAKI PA SA INAASAHAN NIYA.
DAHIL ANG “BABY” NA IYON AY ANG ANAK NILANG MATAGAL NIYANG HINDI NAKILALA.
AT SA WAKAS, HINDI NA KAILANGANG MAGTANONG NI LIAM KUNG BAKIT WALA SIYANG DADDY.
May you like
DAHIL NGAYON, MAY AMA NA SIYANG HANDANG MANATILI.
WAKAS.