SINUKLAY NG LIMANG TAONG GULANG KONG ANAK ANG BUHOK KO SA HULING PAGKAKATAON BAGO ANG OPERASYON SA UTAK KO—PERO NANG MAGISING AKO, ANG SORPRESANG INIHANDA NIYA ANG NAGBIGAY SA AKIN NG DAHILANG MULING LUMABAN

SINUKLAY NG LIMANG TAONG GULANG KONG ANAK ANG BUHOK KO SA HULING PAGKAKATAON BAGO ANG OPERASYON SA UTAK KO—PERO NANG MAGISING AKO, ANG SORPRESANG INIHANDA NIYA ANG NAGBIGAY SA AKIN NG DAHILANG MULING LUMABAN
“Mommy, kahit wala ka nang buhok, pwede pa rin ba kitang tawaging princess?”
Iyon ang tanong ng limang taong gulang kong anak na si Evie noong gabing bago ako operahan sa utak.
Nakaupo siya sa tabi ng kama ko sa ospital, hawak ang maliit niyang kulay rosas na suklay. Sa kandungan ko ay nakapatong ang isang mahabang tirintas ng buhok na ilang minuto lamang ang nakalipas ay bahagi pa ng aking pagkatao.
Gusto kong ngumiti. Gusto kong sabihin sa kanyang walang magbabago.
Pero sa halip, napahagulgol ako.
Hindi ko alam noon na ang batang kinatatakutan kong madismaya sa bago kong hitsura ang siya palang magtuturo sa akin kung paano muling mahalin ang sarili ko.
Ako si Jessica, tatlumpu't anim na taong gulang, asawa ni Brian at ina ng isang napakakulit, mapagmahal at masayahing batang babae.
Bago dumating ang sakit ko, simple lamang ang buhay namin.
Nagtatrabaho si Brian bilang civil engineer, habang nagtuturo naman ako sa isang elementary school. Hindi kami mayaman, ngunit mayroon kaming maliit na bahay, sapat na pagkain sa mesa at isang anak na kayang punuin ng tawanan ang bawat sulok ng tahanan namin.
Si Evie ang pinakahihintay naming biyaya.
Apat na taon kaming naghintay bago ako nabuntis. Nang unang ilagay siya ng nurse sa dibdib ko, ipinangako kong gagawin ko ang lahat upang lumaki siyang masaya at ligtas.
Hindi ko inakalang darating ang panahong siya naman ang magbibigay sa akin ng lakas upang mabuhay.
Mahilig si Evie sa mga prinsesa. Halos lahat ng laruan niya ay may korona, makukulay na damit o mahabang buhok.
Tuwing gabi, pagkatapos naming maghapunan, pinauupo niya ako sa maliit na upuan sa harap ng salamin.
“Beauty salon na po tayo, Mommy!”
Pagkatapos ay aakyat siya sa isang maliit na tuntungan at susuklayin ang mahaba kong buhok.
Minsan, tatlong magkakaibang kulay ng ribbon ang inilalagay niya rito. Minsan naman, halos hindi na maalis ni Brian ang pagkakatali niya.
“Ang ganda-ganda mo, Mommy!”
“Talaga ba?”
“Oo! Ikaw ang pinakamagandang princess sa buong mundo!”
Tinatawag niya akong Princess Mommy.
At tinatawag ko naman siyang Little Princess.
May sarili kaming munting seremonya bago matulog. Pagkatapos niyang suklayin ang buhok ko, hahalikan niya ang noo ko at sasabihing:
“Good night, Princess Mommy. Bukas ulit.”
Hindi ko kailanman inakalang darating ang gabing magiging napakahirap tuparin ang simpleng pangakong iyon.
Nagsimula ang lahat sa pananakit ng ulo.
Noong una, inakala kong pagod lamang ako sa pagtuturo. Maraming gawain sa paaralan, at madalas akong nagpupuyat sa paggawa ng lesson plans.
Umiinom ako ng gamot para sa sakit ng ulo at nagpapatuloy sa trabaho.
Ngunit habang lumilipas ang mga buwan, mas lumalala ang pananakit. May mga umagang nagigising akong nahihilo. Minsan, nanlalabo ang paningin ko habang nagbabasa.
Napansin ni Brian na madalas kong nakakalimutan kung saan ko inilalagay ang mga gamit ko.
“Jess, magpatingin ka na kaya?”
“Pagod lang ako. Magiging okay din ako.”
Hindi ako nakinig.
Hanggang sa isang umaga, habang naghahanda ako ng almusal, may nangyaring hindi ko malilimutan.
Tumakbo papunta sa kusina ang anak ko, nakasuot ng dilaw na damit at may hawak na stuffed rabbit.
“Mommy! Tingnan mo ang damit ko!”
Lumingon ako.
Kilala ko ang mukha niya. Alam kong mahal na mahal ko ang batang nasa harapan ko.
Pero sa loob ng ilang segundo, hindi ko maalala ang pangalan niya.
Nakatitig lamang ako sa kanya habang pilit hinahanap sa isip ko ang isang salitang libu-libong beses ko nang binigkas.
“Mommy?”
Bigla kong naalala.
“Evie!”
Napahawak ako sa kitchen counter.
Lumapit siya at niyakap ang binti ko.
“Bakit ka umiiyak?”
Hindi ko alam kung paano ipaliliwanag sa isang limang taong gulang na bata na sa loob ng ilang segundo, tila may ninakaw sa akin ang sarili kong utak.
Nang gabing iyon, sinabi ko kay Brian ang nangyari.
Hindi na niya ako hinayaang ipagpaliban ang pagpapatingin.
Matapos ang ilang pagsusuri, sumailalim ako sa MRI. Magkahawak-kamay kami ni Brian habang naghihintay sa opisina ng espesyalista.
Nang pumasok ang doktor, alam kong hindi maganda ang balita bago pa siya magsalita.
“Jessica, may nakita kaming tumor sa utak mo.”
Parang biglang tumigil ang lahat ng tunog sa paligid ko.
Ipinaliwanag niyang dumidiin ang tumor sa bahagi ng utak na may kaugnayan sa ilan sa aking mga sintomas. Kailangang alisin ang tumor hangga't ligtas itong magagawa at suriin ang tissue upang malaman ang eksaktong uri nito.
Ang operasyon ang pinakamalaking pag-asa ko.
Ngunit mayroon ding mga panganib.
Maaaring magkaroon ako ng problema sa pagsasalita, pagkilos o memorya. Maaaring kailanganin ko ng mahabang rehabilitasyon. At tulad ng anumang malaking operasyon sa utak, walang makapagbibigay ng ganap na garantiya sa magiging resulta.
Hindi ko na maalala ang lahat ng sinabi ng doktor.
Isang tanong lamang ang paulit-ulit na umiikot sa isip ko.
Paano na si Evie kung hindi na ako makauwi?
Paglabas namin ng ospital, umupo ako sa passenger seat ng sasakyan at tuluyang napahagulgol.
“Brian, limang taon pa lang siya.”
Niyakap ako ng asawa ko.
“Alam ko, Jess.”
“Hindi pa niya kayang mag-isa. Hindi pa niya kayang itali ang sapatos niya. Kailangan pa niya akong samahan kapag natatakot siya sa dilim.”
“Gagawin natin ang lahat para makabalik ka sa kanya.”
“Paano kung makalimutan ko ulit ang pangalan niya?”
Hindi agad nakasagot si Brian.
Sa halip, mas mahigpit niya akong niyakap.
At doon ko naramdaman ang panginginig ng mga kamay niya.
Takot din siya.
Sa mga sumunod na araw, sinubukan naming ipagpatuloy ang normal naming buhay habang inihahanda ang operasyon.
Hindi namin itinago kay Evie na may sakit ako. Ipinaliwanag namin sa paraang maiintindihan niya na may isang bagay sa loob ng ulo ko na kailangang alisin ng mga doktor.
“Parang tinik po ba?”
“Medyo ganoon, sweetheart.”
“Masakit?”
“May mga doktor na tutulong kay Mommy.”
“Pwede ba kitang samahan?”
Ngumiti ako.
“Hindi sa loob ng operating room. Pero makakasama mo si Daddy habang hinihintay ako.”
Tumango siya, tila kuntento sa paliwanag ko.
Pagkatapos ay may sinabi siyang halos dumurog sa puso ko.
“Kapag magaling ka na, pwede na ulit tayong mag-beauty salon?”
“Oo naman.”
Ipinangako ko iyon kahit hindi ko alam kung ano ang magiging kalagayan ko pagkatapos ng operasyon.
Habang papalapit ang araw ng surgery, ipinaliwanag ng medical team ang paghahandang kailangan para sa bahagi ng ulo kung saan sila ooperahan. Napag-usapan din namin ang magiging hitsura ng sugat, pamamaga at mahabang peklat na maaaring maiwan.
Pinili kong ipaahit ang natitirang buhok ko upang hindi ko na kailangang harapin ang pagkawala nito nang paunti-unti habang nagpapagaling.
Alam kong mas mahalaga ang buhay ko kaysa sa buhok.
Alam kong dapat akong magpasalamat dahil may pagkakataon akong maoperahan.
Pero hindi ko mapigilang malungkot.
Sa loob ng maraming taon, bahagi ng pagkakakilanlan ko ang mahaba kong buhok. At higit sa lahat, iyon ang sentro ng munting ritwal namin ni Evie tuwing gabi.
Paano kung matakot siya sa peklat ko?
Paano kung hindi na niya gustong hawakan ang ulo ko?
Paano kung ang makita na lamang niya sa akin ay isang maysakit na babaeng hindi na katulad ng mommy na kilala niya?
Isang gabi bago ang operasyon, pinayagan si Brian na dalhin si Evie sa kuwarto ko.
May dala siyang maliit na backpack na puno ng crayons, isang stuffed rabbit at ang paborito niyang kulay rosas na suklay.
“Mommy! Beauty salon tayo!”
Naupo siya sa tabi ko at marahang sinuklay ang buhok ko.
Hindi tulad ng dati, wala siyang inilagay na makukulay na ribbon. Hindi rin siya tumawa nang malakas.
Napakatahimik niya.
Maya-maya, hinawakan niya ang isang bahagi ng buhok ko.
“Mommy, bakit kailangan tanggalin ito?”
“Para mas madaling matulungan ng doktor ang ulo ko.”
“Tutubo pa ba ulit?”
“Umaasa tayong tutubo ulit.”
“Gaano katagal?”
“Hindi ko pa alam, baby.”
Nakita kong nag-isip siya.
Pagkatapos ay hinalikan niya ang ulo ko.
“Okay lang. Maghihintay ako.”
Nang dumating ang nurse, tinulungan niya kaming itali ang buhok ko sa isang mahabang tirintas bago ito putulin.
Nakatitig si Evie habang ginagawa iyon.
Hawak naman ni Brian ang kamay ko.
Nang marinig ko ang tunog ng gunting, napapikit ako.
Pagkatapos ay nagsimula ang pag-ahit.
Unti-unting nahuhulog ang buhok ko sa tuwalya.
Hindi ko mapigilang umiyak.
“Jess,” bulong ni Brian, “tingnan mo ako.”
Lumingon ako sa kanya.
“Ikaw pa rin ang pinakamagandang babae saan ka man naroroon.”
“Hindi mo kailangang sabihin iyan.”
“Hindi ko sinasabi dahil kailangan ko. Sinasabi ko dahil totoo.”
Nang matapos ang nurse, iniabot niya sa akin ang maliit na salamin.
Halos hindi ko makilala ang babaeng nakatingin sa akin.
Wala na ang mahabang buhok ko.
Mas malinaw ang bawat linya ng mukha ko. Kita ang mga bahaging dati ay natatakpan ng buhok.
Marahan kong hinawakan ang ulo ko.
Pagkatapos ay tumingin ako kay Evie.
Nakatayo siya sa tabi ni Brian, tahimik na nakatitig sa akin.
“Mommy…”
Pinilit kong ngumiti.
“Okay lang ba ang hitsura ni Mommy?”
Hindi siya agad sumagot.
Lumapit siya, hinawakan ang kamay ko at nagtanong:
“Mommy, kahit wala ka nang buhok, pwede pa rin ba kitang tawaging princess?”
Napahagulgol ako.
“Oo naman, sweetheart.”
Niyakap niya ako.
“Good. Kasi ikaw pa rin ang mommy ko.”
Nang kailangan na niyang umuwi kasama si Brian, humingi ako ng marker at papel sa nurse.
Gumawa ako ng isang karatula.
“IPAGDASAL NINYO NA TAWAGIN PA RIN AKONG MAGANDA NG ANAK KO.”
Kinuhanan ako ni Brian ng litrato habang hawak ko iyon.
Hindi ko ginawa iyon upang humingi ng awa.
Gusto ko lamang ipahayag ang takot na hindi ko kayang sabihin nang malakas.
Hindi lamang ang takot na mawala ang dati kong hitsura.
Kundi ang takot na baka mawala ang mga bagay na nag-uugnay sa akin sa anak ko.
Bago umalis si Evie, iniabot niya sa akin ang stuffed rabbit niya.
“Si Mr. Bunny muna ang kasama mo ngayong gabi.”
“Hindi mo ba siya mami-miss?”
“Mas kailangan mo siya, Mommy.”
Pagkatapos ay lumapit siya sa tenga ko.
“May surprise ako sa iyo kapag nagising ka bukas.”
“Ano iyon?”
“Secret!”
Ngumiti siya at kumaway.
Iyon ang huling nakita kong ngiti niya bago ako operahan.
Nang gabing iyon, halos hindi ako nakatulog.
Kinuha ko ang cellphone ko at pinanood ang mga lumang video ni Evie.
Ang unang pagkakataong gumapang siya.
Ang unang araw niya sa kindergarten.
Ang araw na tinuruan namin siyang magbisikleta.
Ang gabing pinintahan niya ng kulay rosas ang mga kuko ni Brian habang natutulog ito sa sofa.
Tumawa ako sa gitna ng pagluha.
Pagkatapos ay binuksan ko ang camera at nagsimulang mag-record.
“Hi, Evie. Si Mommy ito.”
Huminga ako nang malalim.
“Kung pinapanood mo ito, sana alam mong ikaw ang pinakamagandang nangyari sa buhay ko.”
Napahinto ako dahil hindi ko mapigilang umiyak.
“Kapag lumaki ka, huwag mong hayaang sabihin ng ibang tao na kailangan mong maging maganda para maging karapat-dapat mahalin. Hindi mo kailangang maging pinakamatalino, pinakamagaling o pinakaperpekto. Sapat na ang pagiging ikaw.”
Pinunasan ko ang mga luha ko.
“Gusto kong makita ang lahat ng mangyayari sa buhay mo. Gusto kong makita ang graduation mo, ang mga pangarap mo at ang lahat ng bagay na matututuhan mo. Pero kung sakaling hindi ako makasama sa bawat isa sa mga iyon, tandaan mong mahal na mahal kita.”
Hindi ko kinayang tapusin ang video.
Inilapag ko ang cellphone at niyakap ang stuffed rabbit ni Evie.
Alas-siyete ng umaga kinabukasan, dumating ang medical team upang dalhin ako sa operating room.
Naroon si Brian.
Hindi niya binitiwan ang kamay ko hanggang sa puntong kailangan na naming maghiwalay.
“Maghihintay kami sa iyo, Jess.”
“Brian…”
“Ano iyon?”
“Kapag may nangyari sa akin, sabihin mo kay Evie na sinubukan kong bumalik.”
Nangingilid ang mga luha niya.
“Ikaw mismo ang magsasabi sa kanya.”
Hinalikan niya ang noo ko.
“Mahal na mahal kita.”
Habang itinutulak ang kama ko sa mahabang hallway, mahigpit kong hinawakan si Mr. Bunny hanggang sa kunin ito ng nurse para maitabi nang maayos.
Ang huling malinaw kong naalala bago ako tuluyang makatulog ay ang boses ng anesthesiologist at ang larawan ng anak kong nakangiti habang hawak ang kulay rosas niyang suklay.
Sa isip ko, paulit-ulit kong sinabi:
Kailangan kong makauwi.
Kailangan kong makita ulit si Evie.
Hindi ko alam kung ilang oras ang lumipas.
Nang unti-unti akong magising, may narinig akong mahihinang tunog mula sa mga medical equipment.
Napakabigat ng ulo ko.
Masakit ang katawan ko, at tila napakahirap igalaw ang bawat bahagi nito.
May nurse na nakatayo sa tabi ko.
“Jessica? Naririnig mo ba ako?”
Sinubukan kong tumango.
“Alam mo ba kung nasaan ka?”
“Ospital…”
“Mabuti. Alam mo ba ang pangalan mo?”
“Jessica.”
Naramdaman kong may humawak sa kamay ko.
Si Brian.
“Jess, nandito ako.”
May luha sa mukha niya.
“Natapos na ang operasyon. Nandito ka na.”
Gusto kong itanong kung nasaan si Evie.
Ngunit nang subukan kong magsalita, hindi ko agad mahanap ang tamang salita.
“Ang… ang…”
Napakunot ang noo ko.
Alam ko ang gusto kong sabihin.
Nakikita ko ang mukha ng anak ko sa isip ko.
Pero hindi ko mabigkas ang pangalan niya.
Nagsimulang bumilis ang paghinga ko.
“Jess, okay lang. Huwag mong pilitin,” sabi ni Brian.
Hindi ko mapigilang umiyak.
“Ang… bata…”
“Si Evie?”
Tumango ako nang mabilis.
“Oo! Evie!”
Agad kong inulit ang pangalan niya.
“Evie. Evie. Evie.”
Para bang kapag tumigil ako sa pagbigkas nito, baka muli itong mawala.
Ipinaliwanag ng mga doktor na kailangan pa nilang subaybayan ang kalagayan ko habang humuhupa ang pamamaga at nagpapagaling ang utak ko. Hindi pa nila masasabi kung gaano kabilis babalik ang lahat ng kakayahan ko.
Sa mga unang araw, madalas akong nahihirapang hanapin ang tamang salita.
Minsan, alam ko ang pangalan ng isang bagay ngunit ibang salita ang lumalabas sa bibig ko.
Nahihirapan din akong igalaw nang maayos ang kanang kamay ko.
Ang simpleng paghawak ng kutsara ay naging napakahirap.
Ngunit ang pinakakinatatakutan ko ay ang unang pagkakataong makikita ako ni Evie.
Tatlong araw pagkatapos ng operasyon, nang maging sapat na ang kalagayan ko para sa maikling pagbisita, sinabi ni Brian na naghihintay na ang anak namin.
“Gusto ka na niyang makita.”
Bigla akong kinabahan.
“Brian, pwede bang bukas na lang?”
“Bakit?”
“Hindi pa ako handa.”
Namamaga ang mukha ko. May pasa sa paligid ng mata ko. May dressing sa ulo ko at kita ang ilang bahagi ng sugat.
Hindi ko na halos kayang tingnan ang sarili ko sa salamin.
“Baka matakot siya.”
Umupo si Brian sa tabi ko.
“Jess, tatlong araw nang nagtatanong ang anak natin kung kailan ka niya mayayakap.”
“Pero tingnan mo ako.”
“Tinitingnan kita.”
“Hindi ako kamukha ng dati.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Hindi naman ang dating mukha mo ang hinihintay niya. Ikaw.”
Nagsimulang tumulo ang mga luha ko.
Sa wakas, pumayag ako.
Bago lumabas si Brian upang sunduin siya, tinanong niya kung gusto kong takpan ang ulo ko ng isang malambot na scarf.
Tumango ako.
Hindi pa ako handang makita ni Evie ang lahat.
Ilang minuto ang lumipas bago muling bumukas ang pinto.
Pumasok si Brian.
Kasunod niya ang isang maliit na batang nakasuot ng paborito niyang dilaw na damit.
May nakapatong na makulay na sombrero sa ulo niya.
“Mommy!”
Napangiti ako.
“Evie…”
Tumakbo siya patungo sa kama ngunit huminto bago ako yakapin.
Naalala niya ang bilin ni Brian na kailangan niyang maging maingat.
“Pwede po ba kitang yakapin?”
“Oo, baby.”
Maingat siyang umakyat sa upuan at niyakap ako.
Napahagulgol ako habang hinahaplos ang likod niya.
Nandito siya.
Naaalala ko ang pangalan niya.
Naririnig ko ang boses niya.
At muli ko siyang nahahawakan.
Pagkatapos ng ilang sandali, lumayo siya nang kaunti upang tingnan ang mukha ko.
“Mommy, masakit pa ba?”
“Medyo.”
“Pwede ko bang halikan?”
Hinalikan niya ang kamay ko.
Pagkatapos ay napansin niya ang scarf sa ulo ko.
“Bakit may takip?”
Hindi ko alam ang isasagot ko.
“May sugat kasi si Mommy.”
“Pwede ko bang makita?”
Napatingin ako kay Brian.
Hindi niya ako pinilit.
Dahan-dahan kong inalis ang scarf.
Nakita ni Evie ang namamagang bahagi ng ulo ko, ang dressing at ang buhok na halos wala na.
Natahimik siya.
Parang huminto ang puso ko.
“Baby, natatakot ka ba?”
Umiling siya.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Parang masakit po.”
“Oo. Pero gumagaling na si Mommy.”
Tumingin siya sa akin nang matagal.
At saka niya hinawakan ang sarili niyang sombrero.
“May surprise ako sa iyo.”
Dahan-dahan niya itong inalis.
Napanganga ako.
Wala na ang mahaba niyang buhok.
Ang dating umaabot hanggang sa gitna ng likod niyang buhok ay maikli na ngayon, hanggang sa ibaba lamang ng kanyang mga tainga.
“Evie!”
Ngumiti siya.
“Surprise!”
Napatingin ako kay Brian.
“Anong nangyari sa buhok niya?”
Lumapit siya sa amin.
“Kagabi, sinabi niyang gusto niyang magpagupit.”
“Bakit?”
Si Evie mismo ang sumagot.
“Kasi gusto kong bigyan ka ng buhok, Mommy.”
Hindi ako nakapagsalita.
Binuksan niya ang maliit niyang backpack at inilabas ang isang sobre.
Nasa loob ang litrato niya sa hair salon, hawak ang pinutol niyang tirintas.
“Hindi ko po pwedeng idikit sa ulo mo kasi sabi ni Daddy hindi ganoon iyon. Pero pwede raw ibigay sa mga gumagawa ng wig para sa mga batang may sakit.”
Napahawak ako sa bibig ko.
“Baby, mahal na mahal mo ang buhok mo.”
Tumango siya.
“Opo.”
“Bakit mo ipinagupit?”
Lumapit siya sa akin.
“Kasi sabi mo malungkot ka kapag wala kang buhok. Ayokong malungkot ka.”
Napahagulgol ako.
“Hindi mo kailangang gawin iyon para kay Mommy.”
“Alam ko po. Gusto ko lang.”
Ipinaliwanag ni Brian na ilang beses niyang kinausap si Evie bago sila pumunta sa salon. Tiniyak niyang nauunawaan nitong hindi agad hahaba ang buhok niya at hindi niya kailangang magpagupit para patunayan ang pagmamahal niya sa akin.
Ngunit determinado ang anak namin.
At ngayon, nakatayo siya sa tabi ng kama ko, nakangiti sa kabila ng malaking pagbabago sa kanyang sariling hitsura.
“Mommy, may isa pa akong surprise!”
May inilabas siya mula sa backpack.
Dalawang koronang gawa sa makapal na papel.
Ang isa ay kulay rosas, habang ang isa ay kulay ginto. May maliliit na bituin at puso na iginuhit gamit ang crayons.
Maingat niyang inilagay ang kulay rosas na korona sa sarili niyang ulo.
Ang kulay gintong korona naman ay iniabot niya sa akin upang hindi ito dumikit sa sugat ko.
“Para sa iyo.”
Sa gitna ng korona ay may nakasulat sa hindi pantay-pantay na mga letra:
“PRINCESS MOMMY.”
Hindi ko na napigilan ang pag-iyak.
“Maganda pa rin ba si Mommy?”
Napakunot ang noo niya, tila nagtataka kung bakit kailangan ko pang itanong iyon.
“Oo naman!”
“Kahit wala na akong buhok?”
“Oo.”
“Kahit may peklat ako?”
Tumango siya.
Pagkatapos ay inilagay niya ang maliit niyang kamay sa dibdib ko.
“Kasi nandito pa rin ang mommy ko.”
Napayuko si Brian habang pinupunasan ang kanyang mga luha.
Maging ang nurse na nasa tabi ng pinto ay napangiti habang nangingilid ang luha.
Niyakap ko ang anak ko.
At sa unang pagkakataon mula nang malaman kong may tumor ako, hindi ko na naramdaman na may nawala sa aking pagkatao.
May sugat ako.
May peklat ako.
May mga kakayahan akong kailangan pang muling matutuhan.
Ngunit ako pa rin si Jessica.
Asawa pa rin ako ni Brian.
At ako pa rin ang Princess Mommy ni Evie.
Akala ko noon, iyon na ang pinakamahirap na bahagi ng aming pinagdaraanan.
Hindi pa pala.
Makalipas ang ilang araw, dumating ang resulta ng pagsusuri sa tumor.
Ipinaliwanag ng doktor na isa itong uri ng meningioma na nangangailangan ng patuloy na pagsubaybay. Malaking bahagi ng tumor ang matagumpay na naalis, ngunit may maliit na bahaging hindi ligtas tanggalin dahil sa lokasyon nito.
Kakailanganin ko ng mga follow-up scan, at depende sa magiging pagbabago nito, maaaring kailanganin ang karagdagang paggamot.
Hindi iyon ang balitang gusto kong marinig.
Gusto kong sabihin nilang tapos na ang lahat.
Gusto kong makauwi at kalimutan ang ospital.
Ngunit kailangan kong tanggapin na ang paggaling ay hindi isang pangyayaring natatapos sa paglabas ng operating room.
Isa itong mahabang paglalakbay.
Nang makauwi ako, hindi ko agad nagawa ang mga simpleng bagay na dati kong ginagawa.
Nahihirapan akong magsuot ng damit.
Mabilis akong mapagod.
May mga pagkakataong hindi ko mabuksan ang takip ng isang bote gamit ang kanang kamay ko.
Minsan, habang tinutulungan ako ni Brian na kumain, bigla kong itinulak ang plato.
“Ayoko na!”
Nagulat siya.
“Jess?”
“Hindi ko na kayang gawin ang kahit ano!”
Nagsimula akong umiyak.
“Dati, ako ang nag-aalaga sa lahat. Ngayon, kailangan ko pang magpatulong para makakain!”
Umupo siya sa tabi ko.
“Hindi mo kailangang patunayan sa akin na kaya mong gawin ang lahat.”
“Pero ayokong maging pabigat!”
“Hindi ka pabigat. Asawa kita.”
Maya-maya, narinig namin ang maliit na boses mula sa pintuan.
“Mommy?”
Si Evie.
May hawak siyang isang plastic na kutsara.
Lumapit siya at inilapag iyon sa mesa.
“Ito po ang gamitin mo. Mas madaling hawakan.”
Napangiti ako sa gitna ng pagluha.
Pagkatapos ay umupo siya sa tabi ko.
“Naalala mo noong tinuturuan mo akong kumain mag-isa?”
Tumango ako.
“Ngayon, ako naman ang tutulong sa iyo.”
Hindi ko alam kung paano niya naisip iyon.
Ngunit sa mga sumunod na araw, naging bahagi siya ng munting routine ko sa bahay.
Habang ginagawa ko ang mga ehersisyong itinuro ng rehabilitation team, nagkukulay siya sa tabi ko.
Kapag nahihirapan akong hawakan ang isang bagay, sasabihin niya:
“Try again, Mommy!”
Kapag nagkakamali ako sa isang salita, hindi siya tumatawa.
Minsan, siya pa ang nagbibigay ng clue.
“Mommy, iyong ginagamit natin kapag umuulan. Umb…”
“Umbrella!”
“Very good!”
Nagtatawanan kami.
Ngunit sinisiguro ni Brian na hindi mapupunta kay Evie ang responsibilidad na dapat gampanan ng mga matatanda. Patuloy siyang naglalaro, pumapasok sa paaralan at nakikipagkaibigan.
Ang trabaho niya ay maging bata.
Ang trabaho naming mag-asawa ay alagaan siya at harapin ang sakit ko.
Isang hapon, habang nasa rehabilitation session ako, nakatanggap si Brian ng tawag mula sa kindergarten ni Evie.
May nangyari raw sa classroom.
Pagdating namin sa paaralan, nadatnan namin si Evie na tahimik na nakaupo sa tabi ng kanyang guro.
Namumula ang mga mata niya.
“Anong nangyari, sweetheart?” tanong ni Brian.
Hindi siya sumagot.
Ipinaliwanag ng guro na may ilang batang nanukso sa kanya dahil maikli na ang buhok niya.
May nagsabi raw na mukha siyang lalaki.
May isa pang batang nakakita sa litrato naming magkasama at nagsabing nakakatakot ang hitsura ko.
Naramdaman kong parang may tumusok sa dibdib ko.
Iyon mismo ang kinatatakutan ko.
Hindi lamang pala ako ang kailangang humarap sa pagbabago ng aking hitsura.
Maging ang anak ko ay nasasaktan dahil dito.
Lumuhod si Brian sa harap niya.
“Evie, ano ang sinabi mo sa kanila?”
Mahina siyang sumagot.
“Sinabi kong maganda si Mommy.”
“At pagkatapos?”
“Tumawa sila.”
Niyakap ko siya.
“Baby, hindi mo kailangang ipagtanggol si Mommy sa lahat ng tao.”
“Pero mali sila!”
“Oo. Pero hindi mo kailangang patunayan sa kanila ang pagmamahal mo sa akin.”
Tumingin siya sa ulo ko.
“Mommy, bakit hindi nila nakikita na maganda ka?”
Hindi ko agad nasagot ang tanong niya.
Sa halip, hinawakan ko ang kamay niya.
“Minsan, may mga taong hindi pa nauunawaan na iba-iba ang hitsura ng mga tao. Pero hindi ibig sabihin noon na tama silang manakit.”
Tumango siya.
Kinausap ng guro ang mga batang nanukso at ang kanilang mga magulang. Nagsagawa rin sila ng isang simpleng classroom activity tungkol sa pagkakaiba-iba ng hitsura at paggalang sa kapwa.
Akala ko tapos na roon ang pangyayari.
Ngunit makalipas ang isang linggo, may iniuwi si Evie na invitation.
Magkakaroon daw sila ng isang programa sa paaralan kung saan maaaring magdala ang bawat bata ng isang taong itinuturing nilang bayani.
Nakasulat sa invitation ang pangalan ko.
“Mommy, ikaw ang gusto kong dalhin!”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi ba pwedeng si Daddy?”
Umiling siya.
“Ikaw po.”
“Baby, hindi pa magaling si Mommy.”
“Hindi naman kailangan tumakbo. Uupo ka lang.”
Natawa si Brian.
May punto siya.
Ngunit natatakot pa rin ako.
Mula nang maoperahan ako, halos hindi ako lumalabas nang walang takip sa ulo. Ayokong mapansin ng ibang tao ang mahabang peklat ko.
Ayokong makita ang awa sa mga mata nila.
At higit sa lahat, ayokong mapahiya si Evie dahil sa akin.
Kinagabihan, habang naghahanda kaming matulog, sinabi ko kay Brian ang nararamdaman ko.
“Paano kung pagtawanan ulit siya?”
“Jess, ipinagmamalaki ka ng anak natin.”
“Hindi ko alam kung kaya kong tumayo sa harap ng maraming tao.”
“Hindi mo kailangang maging matapang para sa lahat. Pero baka gusto mong subukang makita ang sarili mo sa paraan ng pagtingin sa iyo ni Evie.”
Matagal kong pinag-isipan ang sinabi niya.
Kinabukasan, sinabi ko sa anak kong sasama ako.
Napatalon siya sa tuwa.
Dumating ang araw ng programa.
Nagsuot ako ng simpleng asul na damit at isang malambot na scarf. May tumutubo nang maiikling buhok sa ilang bahagi ng ulo ko, ngunit malinaw pa rin ang mahabang peklat.
Magkahawak-kamay kaming pumasok ni Evie sa classroom.
Naroon ang ibang mga magulang, lolo, lola, mga guro at ilang propesyonal na inimbitahan ng mga bata.
May batang nagdala ng kanyang amang firefighter.
May nagdala ng tiyahing nurse.
May isa namang nagdala ng lolo niyang dating sundalo.
Nang tawagin ang pangalan ni Evie, tumayo siya sa harapan ng klase.
May hawak siyang malaking papel.
“Ang hero ko po ay ang mommy ko.”
Itinaas niya ang papel.
Isang drawing iyon ng dalawang prinsesa.
Ang maliit na prinsesa ay may maikling buhok at kulay rosas na korona.
Ang malaking prinsesa naman ay halos walang buhok at may mahabang guhit sa ulo.
May hawak silang kamay ng isa't isa.
“Ito po kami ni Mommy.”
Nagsimulang mangilid ang mga luha ko.
“May sakit po ang mommy ko. Inoperahan ang ulo niya. Noong una, natatakot siya. Pero pumunta pa rin siya sa ospital.”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi po siya marunong mag-fly. Wala rin siyang magic wand. Pero kahit nahihirapan siya, araw-araw siyang sumusubok para makalaro niya ulit ako.”
May ilang magulang na nagsimulang magpunas ng luha.
“At kahit wala siyang mahabang buhok, princess pa rin siya.”
Pagkatapos ay bumaba siya mula sa harapan at lumapit sa akin.
“Mommy, pwede mo bang ipakita ang crown mo?”
Napatingin ako sa hawak niyang kulay gintong koronang papel.
Iyon ang koronang ibinigay niya sa akin sa ospital.
Hindi ko alam na dinala niya iyon.
Dahan-dahan kong inalis ang scarf ko.
Sa unang pagkakataon, ipinakita ko sa harap ng maraming tao ang peklat na ilang linggo kong pilit itinatago.
Walang tumawa.
Walang nagsalita nang masama.
Lumapit si Evie at iniabot ang korona.
“See? Princess Mommy!”
Nagpalakpakan ang buong classroom.
Hindi dahil perpekto ang hitsura ko.
Hindi dahil nawala ang peklat ko.
Kundi dahil isang limang taong gulang na bata ang nakakita ng kagandahan sa isang bagay na matagal kong kinatatakutang ipakita.
Nang matapos ang programa, lumapit sa amin ang isang batang babae.
Siya ang isa sa mga batang nanukso kay Evie.
May hawak siyang maliit na drawing.
“Sorry po.”
Iniabot niya iyon sa akin.
Larawan iyon ng isang prinsesang may maikling buhok at malaking korona.
“Maganda rin po pala ang princess na walang mahabang buhok.”
Niyakap siya ni Evie.
At sa simpleng eksenang iyon, may natutuhan kaming lahat.
Lumipas ang anim na buwan.
Unti-unting bumalik ang lakas ng kanang kamay ko. Mas madali na akong nakapagsasalita, bagaman may mga araw pa ring nahihirapan akong hanapin ang tamang salita.
Nagpatuloy ako sa regular na pagpapatingin at rehabilitasyon.
Sa mga follow-up scan, nanatiling stable ang maliit na bahaging hindi naalis sa operasyon. Hindi pa ako tuluyang malaya sa pangangailangang magpatingin, ngunit maganda ang naging takbo ng paggaling ko.
Nagsimula rin akong bumalik sa pagtuturo nang paunti-unti, ayon sa payo ng aking medical team.
Sa unang araw ng pagbabalik ko sa paaralan, sinalubong ako ng mga estudyante ko ng isang malaking karatula.
“WELCOME BACK, MISS JESSICA!”
May mga drawing ng puso, bulaklak at bituin.
Isa-isang lumapit ang mga bata upang batiin ako.
May isang estudyanteng nagtanong tungkol sa peklat ko.
Sa halip na itago iyon, ngumiti ako.
“Paalala ito na may mga doktor na tumulong sa akin noong may sakit ako.”
“Masakit pa po ba?”
“Hindi na tulad ng dati.”
“Ang tapang ninyo po!”
Natawa ako.
“Natakot din ako.”
“Talaga po?”
“Oo. Pwede namang matakot at maging matapang nang sabay.”
Nang umuwi ako nang araw na iyon, sinalubong ako ni Evie sa pinto.
“Mommy! Beauty salon!”
Napangiti ako.
May tumutubo nang buhok sa ulo ko. Maikli pa iyon at hindi pa pantay ang haba.
Ngunit sapat na para masuyod ng maliit niyang suklay.
Umupo ako sa harap ng salamin.
Umakyat siya sa dati niyang tuntungan at marahang sinuklay ang buhok ko, iniiwasan ang sensitibong bahagi ng peklat.
“Humahaba na po!”
“Oo, baby.”
“Kapag mahaba na ulit, lalagyan natin ng maraming ribbon!”
Tumawa ako.
Pagkatapos ay tumingin siya sa sarili niyang buhok na unti-unti na ring humahaba.
“Mommy, gusto ko pala ang short hair ko.”
“Bagay na bagay sa iyo.”
“Pwede ko bang panatilihing maikli?”
“Oo naman. Buhok mo iyan.”
Ngumiti siya.
At sa pagkakataong iyon, habang nakatingin ako sa salamin, hindi ko na hinahanap ang dating Jessica.
Nakikita ko ang isang babaeng nakaligtas sa pinakamahirap na yugto ng kanyang buhay.
Isang babaeng may peklat, may mga takot at may mga araw na mahina siya.
Ngunit mayroon ding asawang hindi bumitaw sa kamay niya at anak na hindi kailanman nagbago ang pagtingin sa kanya.
Makalipas ang isang taon mula sa operasyon, ipinagdiwang namin ang ikaanim na kaarawan ni Evie.
Prinsesa ang tema ng handaan.
Ngunit may kakaiba siyang kahilingan.
“Daddy, dapat lahat pwedeng maging princess!”
“Kahit ako?”
“Oo! Ikaw ang Princess Daddy!”
Nagtawanan kami.
Nagsuot si Brian ng malaking paper crown habang nagdadala ng birthday cake.
Ako naman ay nakasuot ng simpleng puting damit. Mas mahaba na ang buhok ko, ngunit pinili kong ayusin iyon sa paraang nakikita pa rin ang bahagi ng peklat ko.
Hindi ko na ito ikinahihiya.
Bago hipan ni Evie ang kanyang mga kandila, tinanong siya ni Brian kung ano ang wish niya.
“Secret!”
Ngunit nang matapos ang handaan at kaming dalawa na lamang ang nasa kwarto niya, ibinulong niya sa akin ang kanyang hiniling.
“Gusto ko pong makasama ka sa lahat ng birthday ko.”
Napaluha ako.
“Gagawin ni Mommy ang lahat para makasama ka.”
“Promise?”
Hinalikan ko ang noo niya.
“Promise na aalagaan ko ang sarili ko at patuloy akong lalaban.”
Niyakap niya ako.
Pagkatapos ay kinuha niya ang isang lumang notebook mula sa drawer.
“May ipapakita ako sa iyo.”
Binuksan niya iyon.
Nasa loob ang maraming drawing.
May larawan naming magkasama sa ospital.
May larawan kong nakaupo habang nag-eehersisyo ng kamay.
May larawan naming naglalakad sa hardin.
At sa huling pahina ay may nakadikit na kopya ng litrato ko noong gabi bago ang operasyon.
Ang litratong hawak ko ang karatulang may nakasulat:
“IPAGDASAL NINYO NA TAWAGIN PA RIN AKONG MAGANDA NG ANAK KO.”
Sa ilalim noon, may bagong mensahe na isinulat ni Evie sa malalaki at hindi pantay-pantay na letra.
“ANSWERED PRAYER.”
Napatingin ako sa kanya.
“Saan mo natutuhan ang mga salitang iyan?”
“Kay Daddy.”
Pagkatapos ay itinuro niya ang litrato.
“Kasi nag-pray ka po na maganda ka pa rin para sa akin, di ba?”
Tumango ako habang umiiyak.
“Pero Mommy, hindi mo naman kailangan mag-pray para doon.”
“Bakit?”
“Kasi kahit ano ang mangyari, maganda ka na talaga.”
Hindi ko na kinayang magsalita.
Niyakap ko siya nang mahigpit.
Noong gabing bago ako operahan, inakala kong ang pagkawala ng buhok ko ang magbabago sa paraan ng pagtingin sa akin ng anak ko.
Nagkamali ako.
Ang operasyon ang nagbago sa paraan ng pagtingin ko sa sarili ko.
Ang peklat na dati kong kinatatakutang makita sa salamin ay naging paalala ng isang laban na hindi ko sinukuan.
At ang maliit na batang minsan kong inakalang kailangan kong protektahan mula sa aking kahinaan ang nagturo sa akin na hindi ko kailangang maging perpekto upang maging karapat-dapat sa pagmamahal.
Nang gabing iyon, bago matulog, kinuha ni Evie ang kulay rosas niyang suklay.
Marahan niyang sinuklay ang buhok ko.
Pagkatapos ay inilagay niya sa ulo ko ang lumang koronang papel na ginawa niya noong nasa ospital ako.
Medyo kupas na ang kulay nito.
May mga punit na ang gilid.
Ngunit naroon pa rin ang dalawang salitang naging pinakamahalaga sa akin.
PRINCESS MOMMY.
Hinalikan niya ang noo ko.
“Good night, Princess Mommy. Bukas ulit.”
Niyakap ko siya at pumikit.
“Bukas ulit, Little Princess.”
At sa pagkakataong iyon, hindi na ako natatakot tumingin sa salamin.
May you like
Dahil sa tabi ng babaeng may peklat ay naroon ang batang hindi kailanman nakakita ng anumang dahilan upang alisin ang korona niya.
WAKAS.